Κυριακή 20 Δεκεμβρίου 2020

Μη παραγωγική συσσώρευση στις ΗΠΑ: ένα νέο αναλυτικό πλαίσιο, Tomás N. Rotta



Συνεχίζουμε τη δημοσίευση μεταφράσεων επιστημονικών άρθρων για τον σύγχρονο καπιταλισμό – ιμπεριαλισμό με το άρθρο του Tomás N. Rotta, (Πανεπιστήμιο του Γκρίνουιτς, Μ. Βρετανία) υπό τον τίτλο Μη παραγωγική συσσώρευση στις ΗΠΑ: ένα νέο αναλυτικό πλαίσιο (Unproductive Accumulation in the United States: A New Analytical Framework). Το άρθρο δημοσιεύθηκε με το ίδιο περιεχόμενο με αυτό της εκδοχής από την οποία το μεταφράσαμε στο Cambridge Journal of Economics, Volume 42, Issue 5, September 2018, Pages 1367–1392, https://doi.org/10.1093/cje/bex080.


Διαβάστε το μετεφρασμένο άρθρο και την εισαγωγή μου στην ιστοσελίδα του Συλλόγου Μαρξιστικής Σκέψης "Γ. Κορδάτος"

Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου 2020

Θεμελίωση μιας Μαρξιστικής Θεωρίας για την Πολιτική Οικονομία της Πληροφορίας: Εμπορικά Μυστικά και Πνευματική Ιδιοκτησία, η Παραγωγή της Σχετικής Υπεραξίας και η Εξαγωγή Φορο-Προσόδου, Jakob Rigi

 

Δημοσιεύουμε τη μετάφραση του άρθρου του Jakob Rigi (Κεντρικό Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο, Βουδαπέστη, Ουγγαρία) στο περιοδικό tripleC με τον τίτλο Foundations of a Marxist Theory of the Political Economy of Information: Trade Secrets and Intellectual Property, and the Production of Relative Surplus Value and the Extraction of Rent-Tribute (Θεμελίωση μιας Μαρξιστικής Θεωρίας για την Πολιτική Οικονομία της Πληροφορίας: Εμπορικά Μυστικά και Πνευματική Ιδιοκτησία, η Παραγωγή της Σχετικής Υπεραξίας και η Εξαγωγή Φορο-Προσόδου).  Θεωρούμε το άρθρο αυτό μια πληρέστατη περιγραφή της φύσης των εισοδημάτων που προκύπτουν από την αξιοποίηση της πληροφορίας από το κεφάλαιο στον σύγχρονο καπιταλισμό. 


Κυριακή 9 Αυγούστου 2020

Ο ιμπεριαλισμός ή κρατικο-μονοπωλιακός καπιταλισμός …εντός των ιμπεριαλιστικών κρατών



Παραθέτουμε παρακάτω σύνδεσμο προς το πολύ ενδιαφέρον ρεπορτάζ του tvxs.gr για τους αγροτικούς εποχιακούς εργάτες στις χώρες της ΕΕ, και το συνοδεύουμε με ένα σχόλιο για το τι αποκαλύπτει η συστηματική αναπαραγωγή εργασιακών σχέσεων αυτού του είδους για το σύγχρονο καπιταλισμό.

Διονύσης Περδίκης



Προτείνουμε, ως κύριο χαρακτηριστικό του σύγχρονου καπιταλισμού, τη διάρρηξη της τυπικής ελευθερίας και ισότητας που χαρακτηρίζει τις ισοδύναμες και ελεύθερες εμπορευματικές ανταλλαγές, ως -κατά τα άλλα- ουσιαστικό χαρακτηριστικό του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής (ΚΤΠ στο εξής) [...]

Σχόλιο στο άρθρο του Π. Παπακωνσταντίνου για τις "Γεωπολιτικές αντιθέσεις στο σύγχρονο ιμπεριαλισμό"


Ενδιαφέρον άρθρο του -πολύ καλού- συντρόφου Π. Παπακωνσταντίνου για τον ιμπεριαλισμό, αλλά δυστυχώς με μεγάλες αδυναμίες που δείχνουν μια δυσκολία να αναθεωρήσει ο συγγραφέας προηγούμενες απόψεις του και ιδεολογικές βάσεις που έχουν αποδειχτεί αναλυτικά ανεπαρκείς.


Ενδεικτικά (βλ. σχετικές αναφορές στο τέλος):


1. Σωστά καταγράφει σε μια ιστορική αναδρομή τις δυσκολίες της υπάρχουσας μαρξιστικής βιβλιογραφίας για την κατανόηση του ιμπεριαλισμού ως στάδιο της ιστορικής ανάπτυξης του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, στη βάση της εργασιακής θεωρίας της αξίας. Και σωστά αναφέρει το έργο του Χ. Γκρόσμαν ως θεμελιώδες για μια τέτοια σύνδεση.


2. Στη συνέχεια, όμως, οι θετικές βιβλιογραφικές του αναφορές σταματάνε στο έργο των Ντ. Χάρβεϋ και Α. Καλλίνικου, οι οποίοι μάλλον λειτουργούνε απολογητικά για πλευρές του σύγχρονου ιμπεριαλισμού, όπως αυτές που σχετίζονται με την υπερεκμετάλλευση της εργασίας στις καταπιεζόμενες (και αναπτυσσόμενες) χώρες - πχ βλ. το ντιμπέιτ μεταξύ Τζον Σμιθ και Ντ. Χάρβεϋ, αλλά και τη γενικότερη κριτική μαρξιστών όπως ο Μ. Ρόμπερτς και ο δικός μας Σ. Μαυρουδέας στις αναθεωρητικές αντιλήψεις του Ντ. Χάρβεϋ.
Δείχνει ο συγγραφέας να αγνοεί -αδικαιολόγητα πλέον μετά και το τελευταίο συνέδριο του Ιστορικού υλισμού στο Λονδίνο, τον Νοέμβριο του 2019, και τη σχετική με τον Ιμπεριαλισμό συνεδρία του- την πρόσφατη βιβλιογραφία για τον ιμπεριαλισμό και την υπερεκμετάλλευση της εργασίας από συγγραφείς όπως ο Τζον Σμιθ και ο Άντι Χίγκινμπότομ, οι οποίοι προτείνουν ακριβώς αυτό: μια θεωρία για τον ιμπεριαλισμό που εκκινεί από την εργασιακή θεωρία της αξίας και την παραγωγή της υπεραξίας, δηλ. την καρδιά του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής.


3. Στην συνέχεια, και ενώ έχει αφήσει τρομερά κενά που να αφορούν στην ουσία του ιμπεριαλισμού, με αποτέλεσμα να μην μπορεί πρακτικά να ορίσει με σαφήνεια καμία από τις συναφείς έννοιες που έπονται λογικά σε μεταγενέστερα επίπεδα αφαίρεσης, επιστρέφει στις γνωστές προσωπικές του απόψεις που περιορίζονται στον ιμπεριαλισμό στις διεθνείς σχέσεις, προβαίνει σε χαρακτηρισμούς για διάφορους "ιμπεριαλισμούς" τους οποίους δεν κατονομάζει, για αντιδραστικούς εθνικισμούς τύπου "Πούτιν, Ορμπάν, Μόντι, Σι", όλοι μαζί σε μια ανάλυση "σαλάτα", και φυσικά, με μια φευγαλέα αναφορά στη νεφελώδη έννοια του "ολοκληρωτικού καπιταλισμού", χωρίς ουσιαστική (αυτο)κριτική, παρόλη την τρανταχτή της διάψευση στη σημερινή συγκυρία.


Δευτέρα 1 Ιουνίου 2020

Ένας δρόμος ανασυγκρότησης του Κομμουνιστικού Κινήματος


Στο παρόν άρθρο σκιαγραφούμε συνοπτικά έναν δρόμο ανασυγκρότησης του Κομμουνιστικού Κινήματος (ΚΚ στο εξής) στη χώρα μας (Μέρος Β’), λαμβάνοντας υπόψη τη συγκεκριμένη κατάσταση της σημερινής ιστορικής συγκυρίας (Μέρος Α’).

Σάββατο 16 Μαΐου 2020

Με αφορμή την Πρόταση Διαλόγου του Σύγχρονου Κομμ/κού Σχεδίου «Για τις Επαν/σεις και τον Κομμ/σμό του 21ου Αιώνα, Ζητήματα Στρ/κής».


Υποδεχτήκαμε με ενδιαφέρον την Πρόταση Διαλόγου (ΠΔ στο εξής) «Για τις Επαναστάσεις και τον Κομμουνισμό του 21ου Αιώνα, Ζητήματα Στρατηγικής» των συντρόφων του Σύγχρονου Κομμουνιστικού Σχεδίου. Πρόκειται για μια σημαντική συμβολή στον προβληματισμό που έχει ανοίξει για τη θεωρητική, πολιτική και οργανωτική ανασυγκρότηση του κομμουνιστικού κινήματος, τόσο στη χώρα μας, όσο και διεθνώς.
Αναμένοντας την ανάπτυξη μιας οργανωμένης σχετικής συζήτησης στα πλαίσια της συγκρότησης του Συντονισμού Δράσης και Διαλόγου των Κομμουνιστικών Δυνάμεων, και μετά από τη διαπίστωση συμφωνίας με μεγάλο μέρος των κατατεθειμένων θέσεων στην ΠΔ, το παρόν άρθρο καταγράφει πολύ συνοπτικά ορισμένα κομβικά σημεία κριτικής, και προτείνει εναλλακτικές ερευνητικές κατευθύνσεις, στα πλαίσια ενός συντροφικού διαλόγου. Ας σημειωθεί ότι ο υπογράφων είναι ο μόνος που φέρει την ευθύνη των όσων ακολουθούν. Προκειμένου να διευκολυνθεί η ανάγνωση του κειμένου, έχουν μεταφερθεί σε εκτενείς σημειώσεις, τόσο οι βιβλιογραφικές αναφορές, όσο και τα όποια παραθέματα από την ΠΔ και τη βιβλιογραφία.

Διαβάστε το Μέρος Ι και το Μέρος ΙΙ.

Μπορείτε να διαβάσετε και τα δύο μέρη μαζί σε μορφή pdf.

Κυριακή 3 Μαΐου 2020

Αποτίμηση των κινητοποιήσεων της Πρωτομαγιάς


Ελλάδα 2020: Πρωτομαγιά τιμής στην εργατική τάξη | Ημεροδρόμος
Η φωτογραφία είναι από το ρεπορτάζ του imerodromos.gr


Γράφαμε τις παραμονές της Πρωτομαγιάς για την πραγματική και συμβολική σημασία της φετινής απεργίας τα εξής:

Στη φετινή Πρωτομαγιά πρέπει να δεχθεί ένα πλήγμα αυτή η προσπάθεια που γίνεται για να κυριαρχήσει στο λαό ένα είδος κοινωνικής συνείδησης φοβισμένης για τη ζωή της, κλεισμένης στον εαυτό της στη προσπάθεια για ατομική επιβίωση, και πλήρως υποταγμένης στη καπιταλιστική εξουσία.

Στο άρθρο αυτό προσπαθήσαμε να συμπυκνώσουμε την άποψή μας ότι
·       οι πραγματικές, ας πούμε υλικές, πλευρές της αντιπαράθεσης με τη κυβέρνηση και την αστική τάξη,
·       και οι συμβολικές, αυτές δηλαδή που αφορούν τη διαμόρφωση της κοινωνικής συνείδησης,
βρίσκονται μεταξύ τους σε διαλεκτική σχέση, της οποίας ο συνδετικός κρίκος είναι η μαζική κινητοποίηση του λαού στη βάση
·       απολύτως αναγκαίων αιτημάτων-στόχων (υγειονομικών, οικονομικών, δημοκρατικών), και
·       ενός πολιτικού σχεδίου ανατροπής της κυβερνητικής πολιτικής και σωτηρίας του λαού από τη διπλή υγειονομική και οικονομική κρίση που πυροδοτεί η πανδημία του κορονοϊού.

Αυτή θεωρούμε ότι είναι η εργατική και λαϊκή πολιτική για την περίοδο αυτή, και συμπυκνώνεται στο σύνθημα

«Ο λαός θα σώσει τον λαό.
Αλληλεγγύη, οργάνωση κι αγώνας,
για υγεία, δουλειά, δικαιώματα»

Χωρίς να μηδενίζουμε το γεγονός ότι με τις κινητοποιήσεις που τελικά γίνανε έγινε μια κάποια καθυστερημένη αρχή σε μια τέτοια κατεύθυνση, ότι η κινητοποίηση πχ του ΠΑΜΕ/ΚΚΕ είχε απήχηση και εξέπεμψε κάποια θετικά «συμβολικά» μηνύματα, ή ότι έγινε προσπάθεια από ορισμένες κομμουνιστικές οργανώσεις της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς (κυρίως ΝΑΡ/ΑΝΤΑΡΣΥΑ) να κινητοποιηθεί κάποιος κόσμος, δυστυχώς θεωρούμε ότι οι κινητοποιήσεις σημαδεύτηκαν από έναν ετεροκαθορισμό από την αστική πολιτική.